Empathie ontwikkelen, kritisch nadenken, je morele kompas aanscherpen, vrijheid leren waarderen en je creativiteit uiten.

Het zijn slechts enkele van de waarden die aan bod kwamen tijdens het educatieprogramma rondom 80 jaar vrijheid in Meierijstad. Het uitgebreide programma voor zowel basis- als middelbare scholieren zorgde voor verrijking, verdieping en verwondering.
​​​​​​​Cultuurkade Meierijstad stelde, samen met een breed scala aan partners, het educatieprogramma rondom 80 jaar vrijheid samen. Meer dan 6000 leerlingen deden mee. “Als je het samenvat, besef je dat er zó veel gebeurd is”, zegt burgemeester Van Rooij van Meierijstad hierover. “Ons doel hierbij was om niet alleen te herdenken, maar ook om vrijheid door te geven aan de volgende generaties. Juist in deze tijd is het heel goed om met elkaar te ontdekken wat de betekenis van vrijheid in de volle breedte is. Niet alleen dat er geen oorlog is, maar ook dat je mag zijn wie je bent. Ik denk dat we dat goed neer hebben gezet met dit educatieprogramma. Ik heb heel veel betrokkenheid gezien bij de deelnemers. Daarom weet ik zeker: dit nemen ze mee, dit werkt door.” Dat is ook volgens Fieke Barten en Dorian Verkuijlen van Cultuurkade precies de bedoeling: “Wij willen betekenisvolle ervaringen creëren die de leerlingen bijblijven. Ervaringen die hun wereldbeeld en perspectief veranderen. Dat hebben we bereikt. De goede feedback die we terugkrijgen van leerkrachten, maar vooral de reactie van de kinderen zelf: hun fonkelende ogen, hun snoetjes… dat zegt genoeg!”

“Ik heb heel veel betrokkenheid gezien bij de deelnemers. Daarom weet ik zeker: dit nemen ze mee, dit werkt door.” Burgemeester Van Rooij

Leren door beleven
Binnen het rijke programma wisselden persoonlijke verhalen, morele dilemma’s, creatieve activiteiten en historische gebeurtenissen elkaar af. Leren door beleven stond daarbij centraal. Een speurtocht door het Museum Jan Heestershuis naar een kamer waar vroeger écht onderduikers zaten, het levensverhaal van oud-profvoetballer en Oekraïner Evgeniy Levchenko waar leerlingen zichtbaar van onder de indruk waren, verhalen uit de eigen directe omgeving en ethische lespakketten…
“De persoonlijke verhalen maken het krachtig”, zei verhalenverteller René Hildesheim hierover. “102.000 vermoorde Nederlandse joden zegt deze leerlingen niks, maar kleine Emma van drie jaar uit Veghel, dát gaat leven voor ze.” “Wat ik hiervan ga onthouden? Alles!” zei een jongen na afloop van het verhaal van Levchenko. En een andere jongen, naar aanleiding van een moreel dilemma rondom de familie Van den  Tillaart uit Zijtaart, die vroeger joodse onderduikers in huis nam: “Die boerderij, daar fiets ik altijd langs als ik naar voetbal ga. Nu ga ik voortaan altijd aan die onderduikers denken als ik daar fiets!”

Oorlog tastbaar gemaakt
Ook voor oudere scholieren werd de oorlog tastbaar gemaakt, zoals tijdens de escaperoute op de Vlagheide. Daar wandelden leerlingen langs locaties waar parachutisten van Operatie Market Garden landden, waarbij ze codes kraakten en het verleden bijzonder dichtbij kwam. “Hee, het ís vandaag 17 september!” riep een meisje enthousiast, zich realiserend dat de bevrijding precies op die dag in 1944 begon. In het basecamp, een nagebouwd legerkamp vol historische tenten en voertuigen, kwam de geschiedenis bijna letterlijk tot leven. “Als het gaat over oorlogsrecht of over militaire strategieën, dan zeg ik: weet je nog, dat we daar, op die plek, écht stonden? Dat doet iets met ze,” zei een docent van het Elde College hierover.

Vrijheid omarmen en doorgeven
De activiteiten rondom 80 jaar vrijheid waren niet alleen een levendige geschiedenisles, maar vooral een oproep om vrijheid te omarmen en door te geven. Leerlingen werden uitgenodigd om stil te staan bij wat vrijheid betekent en waarom we deze nooit vanzelfsprekend zouden mogen noemen.
Of, zoals een leerling  het verwoordde: “Iedereen zou een fijn leven moeten hebben, óók als je uit een ander land komt. Mijn eigen leven is dan toch wel makkelijk, daar kijk ik nu wel een beetje anders naar.”

Tekst: Dinges Tekst & Tekstadvies