In gesprek met Marion Krol, interne cultuurcoördinator van het eerste uur bij OBS De Uilenbrink

Kunst om te glimlachen

Waar zouden bomen van dromen? Hoe kun je de lente laten zien in je dans? En hoe doe je dat: ‘breder denken’? Het zijn slechts enkele van de vele prikkelende vragen die voorbij komen tijdens de kunstateliers die basisschool De Uilenbrink in Veghel één keer in de twee jaar aanbiedt voor de hele school. Met de ateliers kunnen de leerlingen van groep 3 t/m 8 kiezen uit een breed scala aan kunst- en cultuuractiviteiten in en om de school. “De hele school gonst van de creativiteit!”

“Wij werken al zo’n 20 jaar met deze ateliers”, vertelt Marion, één van de drie icc’ers (interne cultuurcoördinatoren) van De Uilenbrink. Marion gaat na dit schooljaar met pensioen en is een grote drijvende kracht achter de ateliers. “Dit jaar is ons thema ‘Fluitend naar buiten’, en staat de natuur dus centraal. Rondom dat thema bieden we 14 ateliers aan: van dans tot houtbewerking, van graffiti tot fotografie en van stop motion-filmpjes tot levensecht je eigen droomwereld creëren... En nog veel meer dus! We hebben twee rondes, dus de kinderen mogen aan twee activiteiten meedoen.”

Filosofische gesprekken
“Kunst, daar moet je om glimlachen”, vervolgt Marion. “Het moet je een blij gevoel geven: om ernaar te kijken of het zelf te maken. En het mag je laten nadenken. Natuur en kunst liggen dichtbij elkaar. Zo waren wij ooit in de Ardennen en de rivier de Ourthe was bevroren. Dat waren gewoon kunstwerkjes die je daar zag! Als je dát aan kinderen kunt laten zien, die verwondering… Met de groepen 3 zijn we ooit naar het kunstmuseum van Würth geweest. Als je ziet hoe die kinderen genieten van kunst, hoe het ze verrijkt en hoe ze dat weer mee terug naar huis en naar school nemen, dat is mooi! Ze gaan erover nadenken, ze beleven het samen en het draagt bij aan de vorming van wie ze zijn. Ze gaan denken: wat vind ík eigenlijk? En waarom vind ik iets anders dan jij? Sommige kunstactiviteiten leiden dan ook tot prachtige filosofische gesprekken, die ook de taalvaardigheid verbeteren; ze leren formuleren, brengen elkaar op ideeën… kunst past zó mooi op een school en biedt zó veel kansen.”

“Kunst past zó mooi op een school en biedt zó veel kansen!”

De ateliers op De Uilenbrink worden gedeeltelijk vergoed door CmK-gelden en worden bedacht door de leerkrachten zelf. “Als icc’ers komen wij indien gewenst met suggesties en ideeën, maar alle leerkrachten bedenken zélf wat ze willen”, vertelt Marion. “Soms met hulp van een kunstdocent. Aan het eind van het schooljaar volgt een presentatie van alle ateliers aan ouders en belangstellenden: dat kan dus een kunstwerk zijn, of bijvoorbeeld een live performance, zoals bij theater en dans. Die eindpresentatie is altijd een mooie happening: de hele school gonst dan van de creativiteit!”

Reflecteren
De ateliers zijn volgens Marion niet alleen verrijkend voor de leerlingen van De Uilenbrink, maar regelmatig ook voor de leerkrachten. “Ons eigen leerdoel is om goed te reflecteren met de kinderen én op ons eigen werk. Als ik samenwerk met een kunstenaar, wat kan ik dan zelf leren? Hoe inspireer ik kinderen? Hoe zorg ik ervoor dat leerlingen zelf gaan nadenken of onderzoeken? Hoe zorg ik ervoor dat ze vóélen dat ze fouten mogen maken? Dat soort thema’s komen voorbij.”

Ondertussen staat De Uilenbrink in rep en roer. Buiten zijn kinderen bezig met street-art, waarbij ze bestaande elementen die ze zien op het schoolplein, gebruiken voor een kunstwerk. Zo wordt een kraan een neus, en hangt er een slingeraapje aan het hek. Om het hoekje van hetzelfde schoolplein maken leerlingen graffitikunstwerken: “Denk je dat rood hier mooi is? Dúrf ik dat? Trouwens, jij hebt dat óók gewoon gedaan, ik doe het hoor!” Andere leerlingen zijn aan de achterkant van het gebouw bezig met bijenhotels. Er wordt gezaagd, getimmerd en gesloopt.

Buiten de kaders denken
Het hele pand bruist van de energie. Zo wordt in verschillende fotografieworkshops geëxperimenteerd met zeepbellen en spiegeling, waarbij de leerlingen worden uitgedaagd buiten de kaders te denken: “Denk maar wat breder”, zegt kunstenares Noortje Haegens. In het leporello-atelier worden bladeren en planten gebruikt om fantasierijke afdrukken te maken (“Kijk, dit is een draak!” “Deze lijkt op Mickey Mouse!” En: “Dit is een propeller-krokodil!”) en één klaslokaal is zelfs volledig opgeofferd aan de decors van levensgrote droomwerelden van de leerlingen: “Wij hebben een galaxy-wereld gemaakt!”

Ook dromerig is de workshop waarin kinderen kunst maken van (gekleurde) takken. “Waar zouden bomen van dromen?” vraagt de docent. “Kunnen jullie dat opschrijven? Dan kunnen jullie die tekst aan jullie kunstwerken hangen. “Bomen dromen van stekjes!” roept een jongen. “Dan kunnen ze zich voortplanten, juf!” “Heel goed!” reageert de leerkracht. “Als je er niet uitkomt, mag je ook woorden opschrijven waar je aan denkt bij bomen die dromen.” “Water, zon en niet omgekapt worden”, is te lezen bij één van de groepjes. En: “We willen niet kaal worden!”

“Dit verhaal kwam zomaar in mijn brein op!”

3D in een doosje
Ook bij het atelier ‘3D in een doosje’ en in het stop motion-atelier wordt de fantasie geprikkeld: “Ik hou van dingen verzinnen en verhalen maken”, zegt een meisje dat zelf een filmpje heeft gemaakt over wintersport. “En dit verhaal kwam zomaar in mijn brein op!” Icc’er Marion reflecteert met een groepje dat bezig is geweest met het vervaardigen van dierenfiguren uit wilgentenen: “Hoe zou je jezelf beoordelen; niet alleen in hoe het eruit ziet, maar vooral in hoe het gegaan is de afgelopen tijd?” “Ik vond het best frustrerend!” zegt een jongen. “Het was moeilijk!” Marion: “Hoe zou het minder frustrerend kúnnen zijn voor je?”

Voorjaarsdans
“Hou nu even de woorden van de lente in je hoofd!” zegt de dansdocent in het lokaal daarnaast. “Begin met die woorden en dat gevoel: dát wil ik zien in jullie dans!” De vrolijke dans en trotse gezichten spreken die vervolgens te zien zijn, spreken boekdelen. “Deze dans is gelinkt aan het thema ‘Fluitend naar buiten’”, zegt de dansdocent. “Je ziet dat ze zich écht anders gaan bewegen als ze dat thema in hun hoofd houden. Dat is zo mooi om te zien!”

Het is duidelijk: tijdens de ateliers in De Uilenbrink is er volop ruimte voor verbeelding, plezier en expressie. De kersverse icc’er Chantal, die vanaf volgend schooljaar Marion vervangt, vertelt: “Het is mooi als kinderen in het begin zeggen dat ze dachten dat het moeilijk zou zijn, en het dan tóch lukt. Die trotse gezichten vind ik prachtig. Daarnaast onderschrijf ik wat Marion zei: reflectie is belangrijk. Wat zou je een volgende keer anders doen? Niet alleen voor de leerlingen, maar juist ook voor onszelf. Ook wij willen leren en blijven ontwikkelen. Kunst en cultuur zijn daar prachtige instrumenten voor, voor zowel jong als oud!”

Bekijk vooral ook de prachtige video.

Tekst: Dinges Tekst en Tekstadvies
Afbeeldingen: Nieuwe Beelden
Video: Studio Gotley (mogelijk gemaakt door Kunstloc Brabant).