Als jouw persoonlijkheid kleuren had, welke kleuren zouden dat dan zijn? Shop je je eigen kleren en waar let je dan op? En wat zeggen die kleren eigenlijk over jou?

In de workshop Iedereen Anders geven leerlingen uit groep 7/8 vorm aan hun identiteit in kleding. Daarbij komt niet alleen een enorme hoeveelheid creativiteit vrij, maar speelt ook reflectie een belangrijke rol: “Deze outfit is helemaal jij.”

Iedereen Anders vindt plaats in één van de ateliers op de Noordkade in Veghel. Zo ook op deze donderdagochtend in maart, waar modeontwerper Tim van den Heuvel al druk in de weer is. Straks ontvangt hij hier groep 7 van basisschool Edith Stein uit Zijtaart. Er staan bustes op de tafels, dozen met nietmachines, scharen en andere accessoires én er staat een enorme bak met allerlei materialen. Lappen stof in een breed scala aan kleuren en motiefjes; dik, dun, voile, glanzend, mat, pluizig, met glitters… En er zijn materialen die wat minder voor de hand liggen in de mode: lichtblauwe vuilniszakken, oranje netten, repen plastic met een opdruk van sinaasappelen, kralenkettingen en zelfs pruiken. “Het mag een creatieve boel worden”, zegt Tim. “Graag zelfs! We moeten creativiteit als denkwijze stimuleren; dat is zó belangrijk.”

Persoonlijke superkrachten en aansprekende elementen
Maar deze les draait niet alleen om creativiteit, blijkt wel als de kinderen binnenkomen. “We gaan het vandaag hebben over mode en identiteit”, zegt Tim. “Wie kiest zijn eigen kleding ’s ochtends uit? En heb je daar voorkeuren in? En waarom past dan juist die stijl bij jou?” Al snel wordt duidelijk dat er best wat verschillende stijlen in de klas aanwezig zijn en dat iedereen daar op zijn eigen manier mee omgaat. Een lijst met prikkelende vragen moet de leerlingen nog eens extra aan het denken zetten. Als je een superkracht zou hebben, welke is dat dan? Als jouw persoonlijkheid kleuren had, welke kleuren zijn dat dan? Welke elementen (aarde, water, vuur, licht) spreken je het meeste aan? Tim: “Bij het ontwerpen van de kleding, kun je kijken naar je vragenlijst en je laten inspireren door je eigen persoonlijkheid.”

“Creëer maar, doe maar, het mag! Zo’n workshop is echt top.”

Al bij het invullen van de vragenlijsten wordt de creativiteit van de leerlingen aangezet, waarna ze zelf aan de slag gaan met het ontwerpen van hun eigen kledingstuk. Ze zijn meteen enthousiast: “Dit is perfect, hier kan ik een zomers rokje van maken” en: “Mag je dit straks mee naar huis nemen?” Een jongen gaat op de grond zitten knippen, terwijl een meisje vraagt of Tim ook een naaimachine heeft. “Dit is serieus best stoer!” zegt een jongen die gaas aan het draperen is over zijn paspop. Maar er is ook twijfel: “Ik weet eigenlijk nog niet goed wat ik aan het maken ben”, zegt een meisje. Eén van haar klasgenootjes: “Zal ik ‘m hier afknippen? Of wat langer houden…?”

Van galakleding tot vuilniszak
Ondertussen ontstaat allerlei moois: van galakleding tot zomerse ensembles en van een outfit die volledig bestaat uit vuilniszakken tot een ratjetoe van allerlei verschillen kleuren en stoffen. “Toen ik dit zag, dacht ik: het lijken wel sieraden”, zegt een meisje over materiaal dat ze heeft gebruikt om schouderbandjes van een topje mee te maken. “Ik dacht meteen: die moet ik hebben. Eerst wilde ik het als riem gebruiken, maar toen dacht ik: ik zou dit zelf niet zo aandoen, dus toen heb ik er toch bandjes van gemaakt.” Zo onderzoeken de leerlingen al doende het materiaal en de mogelijkheden ervan, maar ook wat ze zélf mooi vinden.

“Dit is een heel leuke, vrije opdracht”, vindt juf Annemieke van deze groep. “En het is ook een inspiratie voor mijn eigen lessen. In de creatieve lessen op school zijn we vaak geneigd om te kaderen; om bijvoorbeeld te zeggen wát ze moeten kleien. Maar de vrijheid die ze hier krijgen, is ook heel mooi. Creëer maar, doe maar, het mag! Ik vind dat op scholen te weinig aangeboden wordt op het gebied van creatief denken. Dan is zo’n workshop echt top. En het doet zoveel méér dan alleen creatief zijn: het doet iets voor de groepsbinding, zet ze aan tot anders denken. Later gaan we deze workshop op school ook nog nabespreken. Ik ben heel benieuwd wat daar uitkomt!”

“Hoe past dit bij jou?”
Ondertussen is het nog steeds een aangename chaos in het atelier. Een jongen staat als een kapper fanatiek een pruik te knippen, terwijl een ander zijn eigen ontworpen T-shirt probeert aan te trekken. Het enthousiasme straalt er aan alle kanten vanaf. Na ongeveer een uur geeft Tim aan dat het tijd is voor de reflectie. Met moeite stoppen de leerlingen met waar ze mee bezig zijn. “Ik zie supergave dingen en heel innovatieve ideeën, dus we gaan even samen rondkijken. “Kijk, dit heb ik gemaakt”, zegt een jongen. “Stoer hè?” Tim: “Oké, en waarom heb je hiervoor gekozen? Hoe past dit bij jou?” “Mijn lievelingskleur is oranje en ik hou van vuur”, zegt de jongen. “Dat zie je terug.” “Ik zie inderdaad elementen van vuur, heel goed!” zegt Tim. “Ik heb ook vuur gebruikt!” zegt een andere jongen. Tim, terwijl hij naar de buste loopt: “Oh ja, duidelijk, heel mooi! En je hebt ook nog eens een hele constructie bedacht om het hoofd erop te maken. Knap hoor.”

“Ik vind het iedere keer weer mooi als ze de connectie leggen tussen wat ze bewust weten en onbewust gecreëerd hebben”

Na nog een paar van zulke gesprekjes, loopt Tim naar de paspop van een meisje. “Deze vind ik bijzonder”, zegt hij. “Want ik zie dat je al jouw voorkeuren hebt gecombineerd in deze outfit. In het gesprekje vooraf zei je dat je van de kleur bruin houdt en van de zomer. En van fluffy stoffen. Het resultaat is heel verrassend: want je hebt zomerkleren gemaakt, maar de stoffen zijn heel winters, zoals bont enzo, en in winterkleuren. Het zijn eigenlijk twee thema’s, zomer en winter, in één outfit. En het is helemaal jij.”

Waardevolle diepere laag
Het is misschien wel de beste conclusie van deze ochtend: juist de combinatie van al die verrassende tegenstrijdigheden, vormt jouw eigen unieke identiteit. “Mijn hart smelt iedere keer als ze vragen aan mij of ze dit vaker mogen doen”, zegt Tim na afloop van de workshop. “Hun creatieve vuurtje aanzetten, dat is echt mijn doel. Voor mij persoonlijk hebben kunst en mode veel gedaan. Ik wil deze leerlingen hier zó graag mee in aanraking brengen. Het is verrijkend, en de skill om creatieve oplossingen te bedenken gaan we steeds harder nodig hebben in deze wereld. Bovendien zit er een waardevolle diepere laag in deze workshop, door de link met identiteit. Ik vind het iedere keer weer mooi als ze de connectie leggen tussen wat ze bewust weten en onbewust gecreëerd hebben. Iedereen is anders, maar ik hoop dat ze hier allemaal zichzelf durven te zijn.”

“Ik vond dit heel erg leuk”, zegt een meisje nadat alles is opgeruimd. “Dat je gewoon je eigen ding kan doen, er helemaal je eigen draai aan kunt geven.” En terwijl Tim nog wat flyers meegeeft, zegt haar vriendinnetje: “Het was echt super super super mega leuk, meneer, dank u wel!”